การเลี้ยงกบเสริมรายได้

ประวัติความเป็นมา

 อาชีพเลี้ยงกบเป็นอาชีพหนึ่งที่สามารถสร้างรายได้ให้เป็นอย่างดี ชาวบ้านร้านค้าตลาดมีความต้องการสูง ราคาซื้อขายมีผันผวนเท่าไรนัก กบขนาด 5-7 ตัว/กก. ราคาเฉลี่ยอยู่ที่เกือบ  100 บาท สามารถเลี้ยงเพื่อจำหน่ายได้ตั้งแต่ลูกอ๊อด ลูกกบ กบรุ่น กบชุน และกบพันธ์

เกษตรกร ผู้มีความชำนาญในด้าน ประกอบอาชีพเลี้ยงกับมาเป็นเวลานับ 10 ปี  แรกเริ่มดินที่นั้นประกอบอาชีพทำนาเป็นหลักแต่ดินฟ้าอากาศและพื้นที่ทำนาไม่เอื้ออำนวยนัก จึงประสบปัญหาขาดทุน จึงไก้คิดหารายได้เพิ่มเติม โยการทดลองนำลูกกบมาเลี้ยง เริ่มต้นเลี้ยงที่ละน้อยๆ และได้ขยายปริมาณเพิ่มขึ้นเรื่อยๆจนปัจจุบันกลายเป็นฟาร์มกบขนาดใหญ่

                สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงในการเลี้ยงกบ คือ “สายพันธ์กบ” ควรเลือกสายพันธุ์ที่ตลาดในชุมชนต้องการบริโภค(กรณีเลี้ยงไม่มานักเลี้ยงเพื่อจำหน่ายในชุมชน) ลำดับต่อมาคือ  การคัดเลือกพ่อ-แม่พันธุ์กบซึ่งโดยทั่วไปนั้นขนาดที่เหมาะสมสำหรับการผสมพันธุ์คือ มีน้ำหนัก 300-700กรัม อายุประมาณ 12-16 เดือนขึ้นไป  โดยกบขนาดนี้จะมีไข่แก่และน้ำเชื้อคุณภาพดี

การเลี้ยงกบเพื่อการค้า

                การคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์กบ กบที่เหมาะจะนำมาทำพ่อพันธุ์แม่พันธุ์กบที่ดีควรมีลักษณะดังนี้

-           มีสภาพสมบูรณ์ในระบบการผสมพันธุ์

-           มีอัตราการเติบโตปกติสม่ำเสมอ

-           เลี้ยงบำรุงด้วยอาหารอย่างดี

-           ไม่ควรให้กบได้รับการกระทบกระเทือนที่รุนแรง

-           กบต้องไม่มีบาดแผลตามลำตัว ไม่มีโรคและพยาธิเบียกเบียน

-           มีรูปร่างสมส่วนตามสายพันธุ์

-           มีอายุถึงขั้นสมบูรณ์เพศ

 การเตรียมบ่อ

             บ่อเลี้ยงกบควรจะสร้างด้วยคอนกรีต หรือวัสดุอื่นๆ ที่มีความแข็งแรงพอสมควร สามารถป้องกันไม่ให้กบหนี และป้องกันศัตรูจากภายนอกไม่ให้เข้าไปทำลายกบได้ การสร้างบ่อเลี้ยงกบด้วยคอนกรีตนั้น หลังจากการสร้างบ่อเสร็จน้าในบ่อจะต้องมีสภาพเป็นด่างมากยังไม่เหมาะที่จะใช้เลี้ยงกบไห้แกไขโดยใช้สารสมหลัก 1 กิโลกรัมต่อบ่อ 1 ลูกบาศก์เมตร แช่ทิ้งไว้ 3-4 วัน จึงถ่ายน้ำทิ้งแล้วขัดให้สะอาดด้วยแปรง ตากบ่อให้แห้งเติมน้ำใหม่ลงไปก็เริ่มใช้เลี้ยงกบได้

               

เทคนิคการผสมพันธุ์กบ

-การผสมพันธุ์กบ ทำได้โดยการแยกเลี้ยงพ่อและแม่พันธุ์กบ เมื่อต้องการจะเพาะก็คัดพ่อพันธุ์ที่มีน้ำเชื้อดีและแม่พันธุ์ที่ไข่แก่ลงบ่อเพาะที่เตรียมไว้ กบพันธุ์วางไข่ในคือแรกหรือคืนที่ 2

-ถ้ากบไม่วางไข่จะต้องเปลี่ยนน้ำใหม่ กบอาจผสมพันธุ์วางไขได้ แต่ถ้ากบยังไม่วางไขก็ให้เปลี่ยนพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ใหม่

-กบจะทำการผสมพันธุ์และวางไขในช่วงเวลาประมาณ 04.00-06.00 น. เมื่อเห็นว่ากบออกไข่แล้วให้นำพ่อพันธุ์-แม่พันธุ์ออกจากบ่อ เพื่อป้องกันไม่ให้แพไข่แตก  และ กบกิจไข่ของมันเอง

การอนุบาลลูกกบระยะแรก

           หลังจากไข่กบฟักออกมาเป็นตัวแล้วลูกกบจะมีลักษณะเหมือนลูกปลาให้รีบช้อนลูกกบมาปล่อยลงเลี้ยงในบ่ออนุบาลระยะแรกก่อนที่ถุงไข่แดงที่ติดมากับตัวลูกกบจะยุบหมด สำหรับจำนวนลูกกบที่จะปล่อยนั้นประมาณ 2,000 ตัวต่อตารางเมตร  การให้อาหาร ได้แก่ไรแดงและอาหารปลาอย่างผงหรือไข่แดง ซึ่งควรเตรียมไว้ก่อนในบ่อ พอถุงไข่แดงยุบลูกกบก็สามารถกินอาหารได้เลย ไข่กบฟักออกเป็นตัวอ่อนแล้ว ช่วง 2 วันแรกไม่ต้องให้อาหารเพราะลูกอ๊อดยังใช้ไข่แดงถุงไข่ที่ติดมาตั้งแต่เป็นไข่ หลังจากนั้นจึงเริ่มให้อาหารเม็ดสำหรับลูกกบวันละ 1 ครั้ง ครั้งละประมาณ 1 กำมือหรืออาจให้ไข่แดงบดเป็นอาหารวันละ2-3 ฟองต่อลูกอ๊อด 1 ครอก เมื่อลูกอ๊อดมรอายุ 20-30 วัน หางหดหายไปกลายเป็นลูกกบเต็มวัย ในช่วงนั้นควรจะย้ายมาเลี้ยงในกระชัง โดยไส้ไม้น้ำ เช่น ผักบุง ให้เป็นที่ยึดเกาะและพักอาศัยของลูกกบ

                                ลูกอ๊อดจะโตเต็มวัยไม่พร้อมกัน อาจมีการกัดกันจนเกิดแผลทำให้ลุกกลตายได้  ดังนั้น ผู้เลี้ยงต้องทำการคัดลูกกบขนาดตัวยาวประมาณ   2-3  เซนติเมตร ไปเลี้ยงในกระชังๆ ละ 1000-2000 ตัว

                การเจริญเติบโตของลูกกบ กลังจากฟักออกจากไข่ประมาณ1-2 อาทิตย์ จะมีขาหลัง 2 ขาโผล่ออกมาจากส่วนท้ายของลำตัวบริเวณโคนขา เมื่อขาหลังเจริญเต็มที่ก็จะขาหน้าโผล่ออกมาอีกทั้ง 2 ข้างของช่องเหงือกทางด้านหน้าลำตัว หางจำเริ่มหดสั้นลง ปากจะเริ่มสมบูรณ์ขึ้น  สามารถขึ้นกินอาหารได้เช่นเดียวกับกบตัวโตซึ่งระยะเวลาในการเจริญเติมโตนี้จะแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ แต่โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ20-30 วัน จากลูกอ๊อดมาเป็นลูกเล็ก ลูกกบที่มีขาสมบูรณ์ จะเริ่มกินอาหารที่เคลื่อนไหวได้ เช่น ลูกกุ้ง ลูกปลา  หนอหแมลงขนาดเล็ก แต่ถ้าไม่สามรถหาหารดังกล่าวได้ก็ให้อาหารพวกเครื่องในสับ เศษปลาสับหรือให้อาหารผสมด้วยโดยค่อยๆ หัดให้ลูกกบกินและควรหัดให้ลูกกบกินอาหารที่หาได้ง่ายและมีปริมาณที่แน่นอน คือ อาหารเม็ด อาหารที่ให้จะทำให้น้ำเสีย ควรเปลี่ยนน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันน้ำเสีย การรักษาคุณภาพของน้ำให้ดีอยู่เสมอ จะมีส่วนให้กบมีสุขภาพสมบูรณ์ ลูกกบระยะ 2 นี้ เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เมื่อเลี้ยงได้ประมาณ 1 เดือน ควรคัดกบที่มีขนาดโตกว่านำไปเลี้ยงในบ่อเลี่ยงได้ เพราะลูกกบมีขนาดต่างกันหรือมีปริมาณหนาแน่นเกินไปก็จะกัดกันเอง

               

การดูแลและจัดการลุกกบจนถึงกบโตเต็มวัย

                ทำการคัดลุกกบอายุ 1 เดือน นำไปเลี้ยงในบ่อที่เตรียมไว้ทำแพไม้ไว้ด้านในบ่อ เพื่อให้กบขึ้นไปอาศัย และหลบซ่อนตัวเวลากลางวัน

                ช่วงที่คัดลูกกบลงบ่อซีเมนต์ใหม่ๆ นี้ ให้ใช้อาหารปลาดุกเล็ก เมื่อกบโตขึ้นจึงค่อยให้อาหารเม็ดสำหรับเลี้ยงกบโต หรืออาหารปลาดุกโต การให้อาหารจะให้วันละ 2 ครั้ง เข้า-เย็น ในอัตรา 3% ของน้ำหนักตังกบ เช่น ถ้ากบในบ่อขนาดด้ำหนัก 100 กิโลกรัมก็ให้อาหารวันละ 3 กิโลกรัม

การจับ/การจำหน่าย

                การเลี้ยงกบจะใช้เวลาประมาณ 3-4 เดือนก็สามารถจับเพื่อขายเป็นกบเนื้อ ก่อนจะจับกบไปจำหน่ายควรให้กบอดอาหารจะสามารถช่วยลดอัตราการตายลงได้มากขึ้น ราคาจำหน่ายประมาณ 60-100 บาท/กิโลกรัม

การทำอาหารกบใช้เอง

การเลี้ยงกบในปัจจุบัน อาหารปลาที่จะนำมาเลี้ยงกบนั้นมีราคาสูงมาก แต่ผลผลิตที่นำไปขายในท้องตลาดได้กลับมีราคาที่ไม่ค่อยจะดีนัก  ไม่คุ้มเหนื่อย จึงเป็นเหตุให้เกษตรกรยุคใหม่ที่มีหัวก้าวหน้าหลายๆท่านหันมาทำอาหารกบเพื่อใช้เอง เป็นการลดต้นทุนในการเลี้ยงอีกด้วย

     สูตรการทำอาหารกบ แบ่งออกเป็น 2 ช่วง

ช่วงที่เป็นลูกอ๋ออด ส่วนผสมมีเพียง รำอ่อนและไข่ไก่ จำนวนขึ้นอย่ากับความต้องการ วิธีทำ   นำไข่ดิบมาตีในน้ำอุ่น แล้วเอารำอ่อนมาผสมกับไข่ที่ต้มแล้ว คลุกเคล้าให้เข้ากัน นำไปเลี้ยงลูกอ๊อดของกบได้เลย

 ช่วงกบโต  ส่วนผสมก็มี ไส้เดือนสด  หอยเชอรี่ รำอ่อน และกล้วยน้ำหว้าสุก

วิธีทำ   นำไส้เดือนมาสับพอละเอียด  นำหอยเชอรี่มาต้มแล้วแกะออก มาสับให้ละเอียดอีกเช่นกัน นำมาผสมทุกอย่างมาปั่นให้ละเอียดแล้วปั่นเป็นก้อน โยนให้กบกินได้เลย